گاهی باتری ماشین شارژی کودک شما ظاهرا شارژ دارد، چراغ ها هم روشن می شود، اما با فشار دادن پدال اتفاق خاصی نمی افتد. گاهی هم موتور صدایی شبیه کار کردن دارد، اما چرخ ها تکان نمی خورند. البته حرکت نکردن این دستگاه ها لزوما به معنی سوختن موتور نیست. انرژی باتری در یک ماشین شارژی باید از مسیرهایی مانند سوکت ها، سیم کشی، کلید روشن و خاموش، پدال، کلید جلو و عقب و برد کنترل عبور کند تا در نهایت به موتور و گیربکس برسد. این یعنی خرابی هر کدام از این بخش ها منجر به حرکت نکردن دستگاه می شود.
10 علت حرکت نکردن ماشین شارژی
مهم ترین دلایلی که می توانند باعث شوند ماشین شارژی کودک حرکت نکند عبارت اند از:
- ضعیف یا خراب شدن باتری
- خرابی شارژر یا شارژ نشدن کامل باتری
- شل شدن یا قطع شدن سیم ها و اتصالات داخلی
- خرابی پدال گاز یا میکروسوئیچ آن
- ایراد در کلید جلو و عقب یا انتخاب سرعت
- خرابی برد کنترل یا کنترلر سرعت
- خرابی موتور یا سیم کشی موتور
- شکستن چرخ دنده ها یا آسیب دیدن گیربکس
- گیر کردن چرخ، محور یا ورود مو و سنگ ریزه به مجموعه چرخ
- استفاده خارج از ظرفیت ماشین و فعال شدن حفاظت حرارتی
بهتر از پیش از خرید موتور یا باز کردن گیربکس، از ساده ترین نقاط شروع کنیم. در بسیاری از موارد، مشکل با بررسی شارژ، اتصالات یا یک کلید برطرف می شود. عیب یابی و رفع مشکلات رایج ماشین شارژی مسیر پیدا کردن ایراد از قطعات ساده تر به بخش های تخصصی را نشانمان می دهد.
1- ضعیف یا خراب شدن باتری
یک اشتباه رایج این است که تصویر کنید چون چراغ ها روشن می شوند، پس باتری سالم است. موتور هنگام شروع حرکت به جریان بیشتری نسبت به چراغ یا سیستم صوتی نیاز دارد. این یعنی شاید نمایشگر، چراغ یا موزیک کار کند، اما باتری توان لازم برای راه اندازی موتور را نداشته باشد. کم شدن سرعت به نسبت قبل، کوتاه شدن زمان کارکرد، خاموشی ماشین بعد از چند دقیقه و روشن شدن بدون حرکت کردن، نشانه های ضعف باتری هستند.
راه حل چیست؟
ابتدا باتری را با شارژر مناسب و سازگار با همان ماشین کاملا شارژ نمایید. اگر بعد از شارژ کامل، ماشین هنوز ضعیف است یا هنگام فشار دادن پدال افت شدید توان دارد، ولتاژ باتری را با مولتی متر بررسی کنید. ترمینال های باتری را از نظر شل بودن، سولفاته شدن یا خوردگی بررسی کنید. اگر باتری باد کرده، نشتی دار یا به شدت فرسوده شده است. استفاده از آن را متوقف و آن را تعویض کنید.
2- خرابی شارژر یا کامل نشدن شارژ باتری
شاید ایراد از باتری نباشد، اما شارژر آن را به اندازه کافی شارژ نمی کند. این اتفاق به خصوص زمانی محتمل است که ماشین بعد از چند ساعت شارژ تنها مدت کوتاهی کار می کند یا چراغ وضعیت شارژ رفتار غیر عادی از خود نشان می دهد. اتصال نادرست دوشاخه، خرابی کابل، آسیب فیش شارژر یا استفاده از شارژر با مشخصات نامناسب و فیک، باعث شارژ ناقص می شود.
چه کار کنیم؟
ببینید فیش شارژر شکستگی دارد، شل است یا نه و مطمئن شوید شارژر دقیقا با ولتاژ و نوع باتری ماشین سازگار باشد. اگر مولتی متر دارید، خروجی شارژر را می توان مطابق مشخصات درج شده روی آن اندازه گرفت. در صورت مشاهده ولتاژ غیر طبیعی، بهتر است جای امتحان کردن چند شارژر متفرقه، شارژر استاندارد همان مدل را تهیه کنید.
3- قطع شدن سیم ها یا شل شدن اتصالات داخلی
ماشین شارژی به خاطر حرکت، لرزش و ضربات مکرر، سیم کشی نسبتا پرتحرکی دارد. باتری، موتور، پدال، کلیدها و برد کنترل همگی از راه سوکت و سیم به هم وصل هستندو یک سوکت نیمه جدا شاید باعث شود ماشین یک مرتبه کار کند و بار دیگر هیچ واکنشی نشان ندهد. یکی از نشانه های این ایراد، عملکرد مقطعی ماشین است. مثلا با تکان خوردن بدنه، ماشین برای لحظه ای روشن می شود یا با حرکت دادن سیم ها وضعیتش تغییر می کند.
راهکار چیست؟
- برق ماشین را قطع کنید و سپس سوکت های قابل دسترس باتری، موتور، پدال، کلید جلو و عقب و برد را بررسی نمایید.
- سوکت نیمه جاافتاده را دوباره محکم کنید و سیم های له شده، پارگی عایق یا آثار سوختگی را جدی بگیرید.
- بهتر است تعمیر سیم کشی داخلی را به فردی متخصص بسپارید.
4- خرابی پدال گاز
فشردن پدال در واقع یک فرمان الکتریکی برای ارسال توان به موتور است. داخل پدال هم یک کلید یا میکروسوئیچ وجود دارد. در صورت خرابی این قطعه، شاید همه چیز ظاهرا سالم باشد اما با فشار دادن پدال هیچ دستوری برای حرکت صادر نشود. ماشین ممکن است در این شرایط با ریموت کار کند، اما با پدال نه.
راه حل:
ابتدا مطمئن شوید پدال از نظر مکانیکی گیر نکرده و آزادانه حرکت می کند. اتصال سیم های آن را بررسی کنید. اگر ماشین ریموتی است، آن را با ریموت امتحان کنید. اگر از ریموت حرکت کرد اما پدال هیچ واکنشی نداشت، احتمال خرابی پدال یا میکروسوئیچ آن بیشتر می شود. تست الکتریکی مستقیم برای افراد بدون تجربه توصیه نمی شود، زیرا باعث اتصال اشتباه یا حرکت ناگهانی موتور خواهد شد.
5- ایراد در کلید جلو و عقب یا انتخاب سرعت
کلید جلو و عقب یا دسته دنده ممکن است روی وضعیت نامناسبی باشند، داخل آن کثیفی جمع شده باشد یا خود کلید خراب شده باشد. مثلا اگر ماشین تنها دنده عقب می رود اما جلو نمی رود، احتمال ایراد در کلید انتخاب جهت، اتصالات مربوط به آن یا مدار کنترل وجود دارد.
چگونه مشکل را برطرف کنیم؟
کلید را چند بار در حالت خاموش تغییر دهد و سپس ماشین را روشن کنید. وضعیت سوکت ها و سیم های پشت کلید را بررسی نمایید. اگر مشکل تنها در یک جهت وجود دارد، کلید باید تعویض یا تعمیر شود.
6- خراب شدن برد کنترل یا کنترلر سرعت
برد کنترل مرکز فرمان ماشین شارژی است. فرمان پدال، ریموت، انتخاب جهت و سرعت در بسیاری از مدل ها به این بخش می رسد. از نشانه های شناخته شده خرابی کنترلر این است که ماشین کاملا روشن می شود اما حرکت نمی کندو حرکت تنها در یک جهت، مشکل در ارتباط ریموت یا نمایش ولتاژ مناسب بدون حرکت هم به کنترلر مربوط خواهد بود.
رفع مشکل برد کنترل
ابتدا همه سوکت های متصل به برد را بررسی کرده و مطمئن شوید هیچ فیشی شل یا آویزان نیست. اگر باتری، پدال، کلیدها و سیم کشی سالم باشند اما ماشین همچنان حرکت نکند، احتمال خرابی برد بالا رفته و تعمیر یا تعویض آن باید با توجه به مدل دقیق ماشین انجام گیرد.
7- خرابی موتور یا سیم های متصل به موتور
موتور وظیفه تبدیل انرژی الکتریکی به حرکت چرخ ها را دارد. فشار بیش از ظرفیت، استفاده طولانی، مسیرهای بسیار سنگین یا ورود فشار غیر عادی به سیستم انتقال قدرت می تواند طول عمر موتور را کاهش دهد. باید سیم های موتور را هم بررسی کنیم. شاید خود موتور سالم باشد اما یکی از سیم های آن قطع شده یا از محل اتصال جدا شده باشد. در برخی مدل های دوموتوره هم خرابی تنها یکی از موتورها باعث حرکت ضعیف یا رفتار غیر عادی ماشین می شود.
برای برطرف کردن مشکل، اتصالات دو سر موتور را بررسی کنید. اگر هنگام فشار دادن پدال صدای موتور شنیده می شود، مسیر عیب یابی را به سمت گیربکس و چرخ دنده ببرید. اگر هیچ صدایی وجود ندارد و سایر بخش ها سالم هستند، موتور و برق ورودی آن باید توسط فرد متخصص تست شود.
8- شکستن چرخ دنده ها یا آسیب دیدن گیربکس
گاهی موتور واقعا کار می کند اما نیروی آن به چرخ منتقل نمی شود. این جا باید سراغ گیربکس و چرخ دنده رفت. چرخ دنده های پلاستیکی ماشین شارژی در برابر بار اضافی، ضربه و شتاب گیری نامناسب آسیب پذیر هستند. صدای ساییدگی، تق تق، خرد شدن یا صدای غیر عادی همزمان با تلاش ماشین برای حرکت، سرنخ مهمی است.
رفع ایراد در گیربکس و چرخ دنده:
اگر موتور صدا می دهد اما چرخ ها نمی چرخند، مجموعه گیربکس را بررسی کنید. در صورت شکستن چرخ دنده، استفاده مداوم از ماشین آسیب را بیشتر خواهد کرد.
9- گیر کردن چرخ ها، محور یا ورود گرد و غبار به مجموعه حرکتی
همیشه مشکل از یک قطعه برقی یا مکانیکی گران قیمت نیست. مو، نخ، تکه پلاستیک، سنگ ریزه و گرد و غبارها دور محور جمع می شوند یا داخل قسمت چرخ قرار گرفته و مانع چرخش می شوند. اگر موتور صدای عادی دارد اما ماشین حرکت نمی کند، احتمال وجود مشکل مکانیکی در چرخ یا محور بیشتر می شود. حتی سفت شدن بیش از حد مهره چرخ می تواند چرخ را به بدنه فشار داده و حرکتش را محدود کند.
راه حل چیست؟
ماشین را خاموش کرده و اتصال باتری را جدا کنید. سپس اطراف چرخ ها، محور و توپی را بررسی کنید. مو و نخ را با دقت خارج کنید و چرخ را با دست بچرخانید. چرخ باید بدون گیر شدید بچرخد. در صورت مشاهده لقی، تاب داشتن محور یا گیر مکانیکی، ادامه استفاده تا زمان رفع مشکل منطقی نیست.
10- استفاده بیش از ظرفیت و فعال شدن حفاظت حرارتی
ماشین شارژی برای حرکت روی سطح صاف و با وزن مشخص ساخته شده است. فرش، چمن ضخیم، گل، شیب زیاد و وزن بالاتر از ظرفیت مجاز، بار زیادی به موتور و سیستم انتقال قدرت وارد می کنند. در برخی مدل ها جهت جلوگیری از آسیب، فیوز یا حفاظت حرارتی در شرایط فشار زیاد موقتا برق را قطع می کند.
چه راهکاری وجود دارد؟
ماشین را روی سطح صاف قرار دهید، چند دقیقه به آن استراحت دهید و دوباره آزمایش کنید. اگر مشکل برطرف شد، وزن کودک، شیب مسیر و جنس سطح را بررسی کنید. چمن سنگین، شن، گل و شیب زیاد، فشار بیشتری به نسبت سطح سخت و صاف به موتور وارد می کنند.
پیش از تعمیر ماشین شارژی چه نکاتی را رعایت کنیم؟
پیش از هر نوع بررسی داخلی، ماشین باید خاموش و در صورت نیاز باتری از مدار خارج گردد. هنگام کار روی چرخ ها و قطعات متحرک، اتصال برق را قطع کنید. برای ایرادیابی الکتریکی هم داشتن یک مولتی متر مفید است؛ زیرا بدون اندازه گیری، تشخیص خرابی باتری، شارژر یا مسیر برق دشوار خواهد بود. یک نکته دیگر این که هیچ وقت تنها به ظاهر سالم باتری یا شارژر اکتفا نکنید. باتری شاید از بیرون سالم باشد، اما ظرفیت واقعی اش را از دست داده باشد و شارژر هم ممکن است چراغش روشن باشد، اما خروجی مناسبی ارائه نکند.